Tối 20/9, phóng viên Beijing Youth Daily Xiao Nan viết bài giới thiệu tình hình phát triển đào tạo trẻ và xuất dương Trung Quốc, trong đó phỏng vấn cựu tuyển thủ Lang Zheng đang dẫn con đá bóng tại Tây Ban Nha.
Trao năng lực hai chiều: “Kế hoạch Thanh Phong” bù điểm yếu giáo viên
Nếu “Kế hoạch Ngôi sao Tương lai” giải quyết việc cầu thủ “đi ra ngoài, luyện cho tốt”, thì “Kế hoạch Thanh Phong” triển khai đồng thời nhằm bù điểm yếu quốc tế hóa đội ngũ đào tạo trẻ, thực hiện “ra biển” hai chiều cầu thủ và HLV.
Trước đây HLV trong nước đi học nước ngoài phần lớn dừng ở tầng tham quan giao lưu ngắn, không thể hiểu sâu hệ thống đào tạo trẻ hoàn chỉnh của CLB châu Âu. Người phát ngôn Quỹ phát triển bóng đá Trung Quốc nói: “Lần này chúng tôi sẽ tuyển HLV xuất sắc từ cơ sở, qua nhiều bài kiểm tra ngôn ngữ, chỉ đạo trực tiếp… người xuất sắc sẽ theo đợt sang CLB chuyên nghiệp Tây Ban Nha, Đức thực tập theo ca, dài nhất năm tháng, thật sự hòa sâu vào môi trường làm việc CLB địa phương. Xong thực tập còn kiểm tra chuyển hóa kết quả. Chúng tôi không chỉ theo đuổi tăng số lượng HLV, còn coi trọng nâng chất. Phải để HLV ra nước ngoài thật sự học được thứ, về nước phục vụ đào tạo trẻ cơ sở, dần hình thành vòng lành: quốc tế hóa giáo viên — chuẩn hóa tập luyện — nhân tài chất lượng cao.”
Xuất dương khởi đà: quy hoạch cầu thủ còn chờ tinh tế hóa
Thực tế giá trị mô hình xuất dương tinh hoa đã bắt đầu lộ trong xây dựng các đội trẻ quốc gia. Những năm gần đây, một loạt cầu thủ trẻ lâu năm vào đội trẻ trình độ cao nước ngoài như Wan Xiang, Zhu Yuxuan, Wang Xiuhao, Xie Jin, Jin Yucheng, qua mài giũa trận đấu đội trẻ CLB châu Âu, khả năng đối đầu thể chất và hiểu chiến thuật đều nâng rõ, lần lượt vào danh sách tập trung đội quốc gia, thành nhân tài dự trữ trọng điểm.
Mô hình mới mở cục diện mới, nhưng không nghĩa mọi vấn đề đều tự giải. Người trong ngành, phụ huynh cầu thủ và người làm nghề nước ngoài cũng nêu hàng loạt bài toán thực tế còn chờ giải.
Lang Zheng nói thẳng: “Đưa ra bộ kế hoạch này là việc tốt, có thể giảm áp lực kinh tế cho gia đình trẻ có năng khiếu. Nhưng mầm xuất sắc 15-17 tuổi phần lớn tập trung ở đội trẻ CLB Super League, hạng nhất; để CLB vui vẻ để học trò tinh hoa do mình đào tạo xuất dương không phải chuyện dễ.”
Đồng thời, quy hoạch xuất dương cầu thủ trẻ vẫn còn nhiều điểm yếu. Lang Zheng kết hợp trải nghiệm bản thân: “Nhiều phụ huynh, thậm chí một phần người làm nghề, coi trọng quy hoạch nghề của cầu thủ chưa đủ. Chúng ta không chỉ phải tranh CLB châu Âu nhận cầu thủ, còn phải tranh được đủ nguồn lực đào tạo. Ở nước ngoài cũng gặp vấn đề hòa nhập trong đội, ví dụ đồng đội không chuyền bóng… kiểu ấy không hiếm. Hơn nữa hợp đồng CLB nước ngoài phần lớn ký từng năm, cứ đến cuối năm phụ huynh lại đối mặt bài toán chọn đội, đi thử việc khắp nơi; có khi chọn được CLB cấp phù hợp nhưng phong cách không khớp đặc điểm kỹ thuật của con, thế cần dịch vụ tinh tế theo sau.”
Không ít gia đình xuất dương cũng phản ánh điểm đau thực tế, ví dụ chu kỳ làm giấy tờ thi đấu dài, trước khi con có tư cách đăng ký chỉ được tập, không đá trận chính thức; nguồn lực y tế phục hồi ở đội trẻ không phải đỉnh hạn chế, chấn thương rất dễ cắt nhịp trưởng thành; khác biệt ngôn ngữ, ngăn cách văn hóa cũng là thử thách VĐV trẻ phổ biến phải đối mặt.
Một mâu thuẫn then chốt khác không thể vòng là vòng khép các giải trẻ chất lượng cao, thường xuyên vẫn chưa hoàn toàn thành hình. Dù cầu thủ vào được đội trẻ CLB nước ngoài cũng không nghĩa có suất ra sân ổn định. Cốt lõi đào tạo trẻ là thi đấu; nếu chỉ tập đủ, trận rải rác, sự trưởng thành của cầu thủ chắc chắn bị ảnh hưởng bất lợi.
Xu hướng tương lai: liên động trong-ngoài mới là gốc
Từ “ra biển” tự phát trước đây đến nay nuôi tài hai chiều chuẩn hóa, tinh hoa, xuất dương trẻ bóng đá Trung Quốc đã bước lên một đường phát triển mới. “Kế hoạch Ngôi sao Tương lai” và “Kế hoạch Thanh Phong” không chỉ muốn đưa cầu thủ và HLV ra nước ngoài, còn muốn dựng một hệ thống đào tạo nhân tài hải ngoại hoàn chỉnh. Kênh đăng ký dự án đã mở 1/9, hạn chót đăng ký 30/9, tháng 11 sẽ công bố danh sách trúng tuyển.
Tất nhiên xuất dương nước ngoài chỉ là một đường đào tạo trẻ, không phải thuốc vạn năng. Rèn ở nước ngoài là phương tiện, mục đích cuối vẫn là nuôi lại bóng đá Trung Quốc, đưa thêm nhân tài cho các đội quốc gia. Muốn phát huy thật giá trị xuất dương cầu thủ tinh hoa, một mặt phải tiếp tục hoàn thiện hệ thống hỗ trợ hải ngoại, bảo đảm giải đấu; mặt khác đào tạo trẻ nội địa, hệ thống giải trẻ, cơ chế quản lý nhân tài CLB cũng phải cải cách đồng bộ, thật sự làm liên động hai chiều tạo sao ở nước ngoài và đào tạo nội địa.
Và khi từng đợt HLV qua thực tập hải ngoại trở về bám rễ đào tạo trẻ cơ sở trong nước, thêm nhiều cầu thủ trẻ qua rèn giải trình độ cao nước ngoài vào kho dự trữ nhân tài chính thức, đột phá của bóng đá Trung Quốc sẽ trong tầm tay.
Cập nhật lúc 2026-09-21 18:30