Hai trận tiền mùa giải, hai đội hình và cách xoay tua hoàn toàn khác nhau, hai chiến thắng. Cách Boston Celtics chuẩn bị trong giai đoạn tiền mùa giải, cùng những điều chỉnh mà chúng ta đã thấy, có rất nhiều điểm đáng để yêu thích. Đánh bại Philadelphia 76ers, bất kể đối thủ có thiếu người hay không, luôn là điều đáng hoan nghênh.
Công thức chiến thắng
Vào thời điểm này năm ngoái, chúng ta nghe rất nhiều về việc chơi với nhịp độ nhanh hơn. Thế nhưng khi mùa giải bắt đầu, những lời đó nhanh chóng biến mất, thay vào đó là lối tấn công chậm nhất, bài bản nhất giải đấu. Các pha tấn công nửa sân bắt đầu bằng một entry action, tiếp theo là đánh đơn hoặc săn tìm mismatch.
Đừng hiểu lầm, lối chơi đó hiệu quả. Celtics đã vượt qua mọi dự đoán và kết thúc mùa giải chính thức với vị trí hạt giống số hai.
Mùa hè năm nay, chúng ta hiếm khi nghe bàn về nhịp độ trận đấu. Thế nhưng vào thứ Bảy, chúng ta thấy Celtics làm chủ nhịp độ và đẩy tốc độ theo ý muốn. Từ những quyết định nhanh đến việc chạy chỗ trong các pha phản công, đội bóng của Joe Mazzulla cố gắng đánh bại 76ers cả về tốc độ triển khai lẫn khi đối phương xoay tua phòng ngự.
Kết quả là 50 pha ghi điểm với 35 kiến tạo. Chất lượng các cú dứt điểm rất cao, đến từ nhiều khu vực trên sân. Quan trọng nhất, điều này giúp nhiều cầu thủ tìm được nhịp, và từ đó Celtics không bao giờ ngoái lại. Lối chơi nhanh tạo ra một hàng công vận hành trôi chảy, nâng đỡ lối chơi dựa trên ném ba điểm của Boston, với tỷ lệ ném ba điểm thành công 45,8%.
Theo dữ liệu của CourtSketch, trong 23 điểm của Jayson Tatum chỉ có 7 điểm không đến từ kiến tạo. Trong 25 điểm của Payton Pritchard có 8 điểm được ghi khi không có người phòng ngự áp sát. Trên thực tế, đêm đó chỉ có Paul George (10 điểm) và Derrick White (11 điểm) đạt số điểm không có kiến tạo ở mức hai chữ số.
Vì vậy, Celtics đã tìm ra cách khiến những đường chuyền tạo ra giá trị. Họ chọn luân chuyển bóng, không chỉ tạo ra sự xoay tua phòng ngự và những cơ hội ghi điểm chất lượng, mà còn đưa điểm số lên bảng với hiệu suất cực cao. Tatum (11), Pritchard (20) và Baylor Scheierman (20) đều đạt hai chữ số ở hạng mục "điểm tạo ra từ kiến tạo".
Việc bóng được luân chuyển ở phần sân tấn công còn có một lợi ích khác: ai cũng tập trung và năng nổ hơn ở phần sân phòng ngự. Scheierman có 6 lần chạm bóng cắt đường chuyền trong đêm đó, nhiều hơn bất kỳ cầu thủ Celtics nào khác. George có 5 lần, Hugo González có 3 lần.
Đầu mùa hè năm nay, Brad Stevens đã nói về xu hướng đôi khi bị bế tắc trong tấn công của Celtics.
"Một điều tôi luôn nghĩ là, để có một hàng công vĩ đại," Stevens nói khi trả lời phỏng vấn NBC Sports Boston. "Bạn phải có khả năng ghi điểm bằng đánh đơn trong các cặp đấu, bạn phải ghi điểm được qua pick-and-roll, bạn phải ghi điểm được nhờ sự di chuyển. Tôi nghĩ trước đây, đôi khi vào những thời khắc quan trọng nhất, chúng tôi có xu hướng bị bế tắc. Tôi nghĩ đội bóng này có thể đa dạng hơn ở những mặt đó."
Dựa trên những gì thấy được ở hai trận vừa qua, sự bế tắc sẽ là mối lo nhỏ hơn nhiều. Tất nhiên, đôi lúc Boston sẽ quay lại thói quen xấu, nhất là ở đầu mùa giải. Nhưng nếu những gì thấy được trước 76ers là dấu hiệu của hướng đi tương lai, thì lối bóng rổ đánh đơn kiểu "anh một pha, tôi một pha" có thể sẽ trở thành quá khứ.
Nhìn qua bảng chiến thuật
Khi bạn chơi một trận đấu trôi chảy, nhịp độ cao, nhu cầu dàn trận tấn công nửa sân sẽ giảm đi. Dù vậy, chạy một số bài đánh cố định trước khi mùa giải bắt đầu luôn đáng làm, chủ yếu để xem điều gì hiệu quả, có thể thêm biến thể nào, và khi nào nên thay đổi kế hoạch trận đấu.
Cuối hiệp ba có một bài đánh mà tôi thích.
Bài đánh này thuộc hệ thống "screen the screener" của Boston, có lựa chọn chuyển sang "gator action" để tấn công rổ.
Hãy cùng phân tích.
Bài đánh bắt đầu khi Paul George đặt một rip screen (chắn sau lưng) ở cánh trái. Pha chắn này tạo ra tình huống đổi người cho Pritchard, mang lại cho anh lợi thế tiềm năng sau khi dẫn bóng. Sau khi George chắn, anh nhận được pha chắn của Neemias Queta, giúp anh bật ra đỉnh vòng ba điểm. Do tài năng ném xa xung quanh thu hút quá nhiều sự chú ý, Queta có thể lao vào khu cấm địa mà không bị kèm hoặc chỉ gặp người phòng ngự ở vị trí thấp.
Khi Queta lao vào trong, George chuyền bóng cho Tatum. Nếu Tatum chuyền cho Neemias đang lao vào, "gator action" lẽ ra đã được thực hiện ở đây. Nhưng Tatum (lúc đó đang có cảm giác ném xa rất tốt) chọn bắt bóng ném ba điểm ngay, và cuối cùng đi trượt.
Thôi được, bài đánh này không chuyển hóa thành điểm số. Nhưng quá trình thì rất chắc chắn. Pha mở màn "screen the screener" có nhiều lựa chọn, và Celtics có thể điều chỉnh bài đánh này theo nhiều cách trong suốt mùa giải.
Hãy cho tôi thêm những bài đánh như thế này!
Đánh sáp, lau sáp
Khi ông Miyagi dạy Daniel LaRusso cách đỡ đòn, ông dạy cách làm chệch hướng đòn tấn công của đối thủ. Làm chệch đòn đánh tốt hơn là che chắn và hấp thụ lực va chạm. Ngoài ra, làm chệch đòn đánh còn để lại khoảng trống để phản công.
Bóng rổ cũng không ngoại lệ. Đôi khi, làm chệch bóng còn tốt hơn để một pha đột phá lọt vào hoặc để một đường chuyền nhanh tìm đến người cắt vào.
Trước 76ers, Celtics có những đôi tay cực kỳ năng nổ. Ngoài 16 lần cướp bóng cả trận, họ còn phá hoại dữ dội trên đường chuyền, ghi nhận tổng cộng 22 lần chạm bóng làm chệch hướng.
Chúng ta thường coi số lần cướp bóng là thước đo cho sự năng nổ và khó chịu trong phòng ngự. Tuy nhiên, những lần làm chệch bóng cũng là chỉ số then chốt. Thực tế, ở một số khía cạnh, chúng quan trọng không kém. Nếu bạn liên tục chọc bóng, khiến đường chuyền khó hoàn thành, hoặc buộc đối phương phải kiểm soát lại bóng khi đột phá, đối thủ sẽ rất khó tìm được nhịp, trở nên rối loạn và đôi khi bắt đầu dứt điểm gượng ép.
Celtics không chỉ tạo ra những điểm số dễ dàng nhờ cướp bóng, mà còn tạo ra một môi trường khiến 76ers khó thành công. Sở hữu đội hình xoay tua trẻ hơn, băng ghế dự bị đầy chiều cao, sải tay và khả năng thể thao, một phần ý nghĩa là để duy trì nhịp độ cao hơn. Nếu đây là diện mạo phòng ngự của Boston mùa này, thì thật tuyệt.
Cập nhật lúc 2026-10-13 19:54